678683 с. Чыаппара, Протодьяконова, 33 dntalagar@mail.ru
Мужской хор
Весь коллектив
Наш коллектив
previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow
Shadow
Slider

Муус устар 7 күнүгэр 2022 с. Чурапчы улууһун, Алаҕар нэһилиэгэр
Доруобуйаларынан хааччахтаах дьон икки ардыларыгар ыытыллыбыт Республиканскай "Куйуур - 2022" күрэҕэ, "Ыал аҕата - ситим төрдө" доруобуйаларынан хааччахтаах аҕаларга анаммыт  күрэх  дьону-сэргэни мунньан үрдүк таһымнаахтык буолан ааста. 

Күрэх түмүгүнэн кыайыылаахтар ааттаннылар:
1 миэстэ - Кытаанах нэһилиэгэ, Чурапчы улууһа.
2 миэстэ - Алаҕар нэһилиэгэ, Чурапчы улууһа
3 миэстэ - Мэҥэ- Хаҥалас улууһун сүүмэрдэммит хамаандата.

20226

20221202222022320224


Ону тэҥэ доруобуйаларынан хааччахтаах аҕалар икки ардыларыгар Республикатаа5ы "Ыал а5ата - ситим төрдө" күрэҕин кыайыылаахтара ааттаннылар:

1 миэстэ - Павлов Иван Тимофеевич, Бүлүү улууһа
2 миэстэ - Арылахов Петр Петрович, Амма улууһа
3 миэстэ - Баишев Николай Никифорович, Алаҕар нэһилиэгэ, Чурапчы улууһа. 



Кыайыылаахтарга истиҥ эҕэрдэ, ситиһии бу курдук арыаллыы сылдьарыгар баҕарабыт!

Кулун тутар 26 күнүгэр Алаҕар нэһилиэгин "Ырыа" норуот айымньытын дьиэтигэр 

РСФСР уонна САССР үтүөлээх артыыската Анастасия Петровна Лыткина төрөөбүтэ 95 сылыгар аналлаах

"Кэрэҕэр сүгүрүйэ..." республикатааҕы аһаҕас академическай ырыа күрэҕэ ыытылынна

Конкурска уопсайа 9 кыттааччы ох курдук оҥостон, бэлэмнэнэн кыттыыны ыллылар. 

Күрэххэ дьүүллүүр сүбэҕэ үлэлээтилэр:

1. Дьүүллүүр сүбэ председателя - Лыткина Екатерина Марковна Саха Республикатын культуратын үтүөлээх үлэһитэ, С.К. Макаров аатынан Чурапчытааҕы гимназия эбии үөрэхтээһин үлэһитэ
2. Захарова Екатерина Гаврииловна – Суорун Омоллоон аатынан Саха опера уонна балет театрын солистката, М. Н. Жирков аатынан Саха музакыкальнай колледжын вокал салаатын педагога
3. Борисова Лилия Федоровна – С. Ф Гоголев аатынан Саха педагогическай колледжын музыка салаатын преподователя, Саха Республикатын профессиональнай үөрэҕирии туйгуна
4. Слепцов Рустам Михайлович – Галина Михайловна Кривошапкина аатынан Саха Государственнай филормониятын хорун артыыһа, 2017 с ыытыллыбыт, А.П. Лыткина конкуруһун Гран при хаһаайына.
5. Петрова Татьяна Афанасьевна – А.П. Гоголев аатынан оҕо искусствотын оскуолатын преподователя.

IMG 20220326 WA0098

Конкурс кыайыылаахтара:

 - Гран - при - Елена Сивцева (67 саастаах, Чурапчы улууһа, чакыр нэһилиэгэ) - 20.000 тыһ солкуобайдаах бирииһи туруордулар А.П. Лыткина аймах - билэ дьонноро

 - 1 степеннээх Лауреат - Мария Кузьмина (21 саастаах, Таатта улууһа, Туора - Күөл нэһилиэгэ) - бирииһи туруордулар - А.П. Лыткина аатынан "Ырыа" норуот айымньытын дьиэтэ, Алаҕар нэһилиэгин ветеринарията

  - 2 степеннээх Лауреат - Марфа Тарабукина - (63 саастаах, Таатта улууһа, Уус -Таатта нэһилиэгэ) - бирииһи туруорда Алаҕар нэһилиэгин МТ дьаһалтата

 - 3 степеннээх Лауреат - Сандаара Карпова - (11 саастаах, Чурапчы улууһа, Дириҥ нэһилиэгэ) - бирииһи туруорда Г.Д. Протодьяконов аатынан Алаҕар орто оскуолтата

 - 1 степеннээх Дипломант - Лилия Петухова (37 саастаах, Уус - Алдан улууһа, Сыырдаах нэһилиэгэ) - бирииһи туруорда Алаҕар нэһилиэгин "Алгыс" уһуйаана

 - 2 степеннээх Дипломант - Изабелла Неустроева (21 саастаах, Дьокуускай куорат) - бирииһи туруорда Е.Б. Хон аатынан Алаҕар нэһилиэгин участковай балыыһата

 - 3 степеннээх Дипломант - Парасковья Матвеева - (32 саастаах, Чурапчы улууһа, Дириҥ нэһилиэгэ) - бириһии туруорда Алаҕар нэһилиэгин ЖКХ уонна 6№ МПЧ коллектива

 - "Приз зрительских симпатий" номинация хаһаайына - Сардаана Макарова (37 саастаах, Чурапчы улууһа, Чакыр нэһилиэгэ) - бирииһи туруорда Алаҕар нэһилиэгин МТ дьаһалтата

 - "Лучший руководитель" номинация хаһааайына - Александра Васильевна Васильева (Чурапчы улууһа, Дириҥ нэһилиэгэ) -  бирииһи туруорда Алаҕар нэһилиэгин МТ дьаһалтата

 - "Лучший аккомпаниатор" номинация хаһаайына - Мичил Петрович Березкин (Чурапчы улууһа, Дириҥ нэһилиэгэ) - бирииһи туруорда Г.Д. Протодьяконов аатынан Алаҕар орто оскуолата

 - "Надежда" номинация хаһаайына - Андрей Гоголев (24 саастаах, Чурапчы улууһа, Чурапчы нэһилиэгэ) - бирииһи туруорда Чурапчы улууһун үөрэх управлениятын салалтата

IMG-20220326-WA0082.jpg

Гран - при - Елена Сивцева (67 саастаах, Чурапчы улууһа, чакыр нэһилиэгэ)

IMG 20220326 WA0011

1 степеннээх Лауреат - Мария Кузьмина (21 саастаах, Таатта улууһа, Туора - Күөл нэһилиэгэ)

IMG 20220326 WA0012

2 степеннээх Лауреат - Марфа Тарабукина - (63 саастаах, Таатта улууһа, Уус -Таатта нэһилиэгэ)

IMG 20220326 WA0009

3 степеннээх Лауреат - Сандаара Карпова - (11 саастаах, Чурапчы улууһа, Дириҥ нэһилиэгэ)

IMG 20220326 WA0078

1 степеннээх Дипломант - Лилия Петухова (37 саастаах, Уус - Алдан улууһа, Сыырдаах нэһилиэгэ) 

IMG 20220326 WA0014

2 степеннээх Дипломант - Изабелла Неустроева (21 саастаах, Дьокуускай куорат)

IMG 20220326 WA0008

3 степеннээх Дипломант - Парасковья Матвеева - (32 саастаах, Чурапчы улууһа, Дириҥ нэһилиэгэ)

IMG 20220326 WA0010

"Приз зрительских симпатий" номинация хаһаайына - Сардаана Макарова (37 саастаах, Чурапчы улууһа, Чакыр нэһилиэгэ) 

IMG 20220326 WA0083

"Надежда" номинация хаһаайына - Андрей Гоголев (24 саастаах, Чурапчы улууһа, Чурапчы нэһилиэгэ) 

А.П. Лыткина конкуруһугар бириистэри туруорбут нэһилиэкпит тэрилтэлэригэр, Улууспут үөрэх управлениятын салалтатыгар, Культурабыт управлениятыгар, дьүүллүүр сүбэҕэ, балыгынан күндүлээбит муҥхаһыттарбытыгар дирин махталбытын тириэрдэбит. Кыттааччыларбытыгар кыайыыларынан эҕэрдэ, УРУЙ - АЙХАЛ !!!!

 

 

IMG 20220326 WA0072

IMG 20220326 WA0073IMG 20220326 WA0104IMG 20220326 WA0098

 

 

 

 

 

 

Кулун тутар 22 күнүгэр, саха норуотун тапталлаах

бастакы идэтийбит опернай ырыаһыта,

РСФСР конна Саха АССР үтүөлээх артыыһа

Анастасия Петровна Лыткина 95 сылын туолла.

987

 

“Кэрэҕэр сүгүрүйэ, долгуйа...”

Анастасия Петровна Лыткина 1927 сыллаахха кулун тутар 22 күнүгэр Чурапчы улууһун Алаҕар нэһилиэгэр Кураҕай диэн алааска төрөөбүтэ. Ийэтэ Вера Степановна Лыткина Мугудай Толстоуховтарыттан төрүттээҕэ. Аҕата Петр Петрович Лыткин Суруксут Бүөтүр диэн аатынан биллэрэ. Аҕата Настяҕа патефон атыылаһан биэрбит. Настя онон чааһы чааһынан ырыа истэрэ эбитэ үһү. Саамай сөбүлүүр нууччалыы ырыалара —  Антонина Нежданова толоруутугар «Потеряла я колечко» уонна Лидия Русланова — «Валенки». Аҕата өлбүтүн кэннэ Настялаах Дьокуускайга көспүттэрэ.

Куоракка 2N-дээх оскуолаҕа үөрэнэ сырыттаҕына кини ыллыырын аатырбыт Екатерина Захарова истэн баран: «Эн Анна Егорова курдук куоластааххын! Үөрэниэххин наада!» — диэбит уонна тута ырыаҕа үөрэтэн киирэн барбыт… Сотору Настя Пионердар дьиэлэрин вокальнай куруһуогун уонна ырыа-үҥкүү ансаамбылын бастыҥ солисткатынан буолбута. Екатерина Захарова ырыаларыттан ордук «Ол түүн» (Эллэй тыллара) ырыаны сөбүлээн ыллыыра.

1940 сыллаахха республикатааҕы бастакы оҕо уус-уран айымньытын көрүү олимпиадатыгар жюри биһирэбилин ылбыта. Ол кэмҥэ Анастасия Лыткинаны музыкальнай драма театрын үлэһиттэрэ — концертмейстер П. К. Розинская, ырыа коллективын салайааччыта М. Н. Жирков, хормейстер В. П. Попов — бэлиэтии көрөн, 1943 сыллаахха театрга хор артыыһын үлэтигэр ыҥырбыттара. 1944 сыллаахха, алта эдэр ырыаһыт бөлөҕөр киллэрэн, Свердловскайга М. Мусоргскай аатынан Ураллааҕы государственнай консерваторияҕа үөрэххэ ыыппыттара. Консерваторияны 1949 сыллаахха үөрэнэн бүтэрбитэ.

Анастасия Лыткина айар үлэтин сулуһа сэрии кэнниттэн сыдьаайбыта. Сэрии ыар сылларын содулуттан босхолонон, олох көнөр суолга киирбитэ. Саха АССР экэниэмикэтэ, култуурата сайдан барбыта. Бу дьоҥҥо-норуокка сэргэхсийии сыллара этилэрэ. Ол бэлиэтинэн чуолаан  Анастасия Лыткина талаана, кэрэ куолаһа буолбута.

1955 сыллаахха Анастасия Лыткина Польшаҕа, Варшаваҕа буолбут Ыччаттар уонна устудьуоннар V Аан дойдутааҕы фестивалларыгар Саха хомсомуолун аатыттан дэлэгээт быһыытынан кыттан, композитор Захар Винокуров “Эҕэрдэ ырыатын” ыллаан, омук сиригэр саха ырыатын бастакынан толорбута! Кинини  Пекинскэй опера солисткатын кытта «Встречи в Варшаве» диэн документальнай киинэҕэ устубуттара. Биһиги биир дойдулаахпыт Сэбиэскэй Сойуус киэҥ киэлитигэр эдэрдэртэн биир саамай чулуу ырыаһытынан  билиниллибитэ!

Анастасия Петровнаны Польшаҕа «Хоту дойду королевата» диэн сүрэхтээбиттэрэ.

654

А.П. Лыткина 70-с сыллартан педагогическай үлэтин саҕалаабыта. Кини үөрэнээччилэринэн чаҕылхай ырыаһыттарбыт Альбина Борисова, Мария Николаева, уонна да атыттар буолаллар. Анастасия Лыткина алгыһын ылбыт талааннаах ырыаһыттарбыт таптыыр учууталларын дьыалатын салгыыллар.

Анастасия дойдутугар Чыаппараҕа, төрөөбүт алааһыгар Кураҕайга быыс буллар эрэ кэлэ турара, дьонун-сэргэтин кытта көрсөрө. Ол дьоллоох кэмнэрэ киниэхэ олус күндү этилэрэ.


Алааһыгар күөл кытыытыгар биир мааны хатыҥ лаглайан турарын Анастасия Петровна олус таптыыра. Кууһан туран ыллыыра. Үгүс сыл ааспытын кэннэ, Анастасия Петровна өлбүтүн нөҥүө сааһыгар бу хатыҥ тыллыбатах, онтон сотору буолан баран букатын да сүтэн хаалбыт… - диэн дьикти түгэни кэпсииллэрэ.

321

40-ча сыл устата сценическэй, кэнсиэртиир айар үлэтин кэрэ кэмигэр Анастасия Лыткина тыйаатыр сопраноҕа аналлаах туох баар репертуарын барытын кэриэтэ чаҕылхайдык толорбута. Туйаарымы Куо ариятын олус таптыыра («Ньургун Боотур» опера. М.Н. Жирков, Г.И. Литинскэй). Кини Грант Григорян «Северная весенняя» (Ыhыах) театрализованнай оратория премьератыгар Кыыс партиятын аан бастакынан толорбута. Грант Абрамович Анастасия Лыткина куолаһыгар анаан «Хотугу сибэкки» диэн саха бастакы опереттатыгар Татыйык партиятын эмиэ айбыта. Айар үлэтигэр мантан да атын оруоллар элбэх этилэр. Анастасия Петровна Рубенштейн, Рахманинов, Глинка, Римскэй-Корсаков, Мусоргскай, Варламов курдук нуучча биллиилээх композитордарын операларыттан ариялары, романстары, Бизе, Вевар, Шопен, Моцарт, Гендель, Дворжак, Шуберт, Григ курдук омук композитордарын,  Глиэр, Новиков, Дунаевскай, Туликов, Солиман-Владимиров, Соловьев- Седой, Островскай, Богословскай,  Милютин, Мурадели, Будакшн, Карахан, Наталия Леви курдук сэбиэскэй композитордар айымньыларын өрө көтөҕүллэн, чаҕылхайдык толороро. Нуучча норуодунай ырыаларын эмиэ олус сөбүлүүрэ. Олус иэйиилээхтик, истиҥник саха  композитордарын айымньыларын ыллыыра. Композитордар Захар Винокуров, Грант Григорян, Герман Комраков кини куолаһыгар анаан-минээн вокальнай айымньыларын суруйаллара.  “Э5эрдэ ырыата» (Приветственная), «Лена биэрэгэр» (На берегу Лены), «Таптал ырыата» (Песня любви)… «Илиибэр эн илииҥ баар курдук», «Саас кэллэ», «Доҕоруом», «Чуумпу киэhэ» о.д.а. Кини поэттар Семен Данилов, Иван Гоголев, Моисей Ефимов, Иван Алексеев, Леонид Попов, Савва Тарасов уо.д.а. тылларыгар үгүс айымньыны ыллаабыта.

 

Кини талааныгар сүгүрүйээччилэрэ уонна үөрэнээччилэрэ ахталларынан, Анастасия Лыткина сценаҕа уратытык хааман тахсара… хааман да буолбатах – туус маҥан куба курдук, улуутук устан кэлэрэ… Куолаһа күүстээх, холку, нарын уонна лыҥкынас.

Төһө даҕаны тус бэйэтэ судургута суох  олохтоох буоллар,   Анастасия Лыткинаны,  дьоҥҥо мэлдьи көмөлөһөр амарах дууһалаах, үтүө санаалаах, аламаҕай киһи этэ дииллэр билэр, өйдүүр дьоно. Кини 1989 сыллаахха ыалдьан өлбүтэ. Ырыа куттаах, ырыа олохтоох Анастасия Петровнаны, өлөөрү да сытан, палаатаҕа ким да суох дии санаан, киҥинэйэн ыллыы сытара, дииллэр…
Анастасия Лыткина төрөөбүтэ 95 сылыгар анаан Алаҕар нэһилиэгэр кулун тутар 26 күнүгэр Республикатааҕы аһаҕас академическай ырыаны толорооччулар күрэхтэрэ ыытыллар. Республика араас муннуктарыттан оҕотуттан улахан дьонугар тиийэ кыттыыны ылыахтара. Бэс ыйыгар Анастасия Петровна Лыткина 95 сыллаах үбүлүөйдээх ыһыаҕын ыһаары бэлэмнэнии үлэтэ бара турар.

22

1990 1991 сс. - Кытаанахтаа5ы культура дьиэтин уус-уран салайааччытынан уонна оскуола5а муузыка учууталынан үлэлээбитэ.
Кытаанах нэһилиэгиттэн биир үөлээннээхтэрэ, бииргэ үлэлээн, алтыһан ааспыт дьоно ахтыы видеолара

Христина Николаевна Попова

Мотрена Семеновна Леонтьева - советскай партийнай, педогагическай үлэлэр ветераннара, сэрии сылларын оҕото, Чурапчы улууһун Хайахсыт, Кытааных нэһилиэктэрин бочуоттаах олохтооҕо

Николай Федорович Смирников- Төлөйскөй, олохтоох автор. РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, СР физическай культураҕа уонна спортка туйгуннара. Буулдьалаах саанан ытыы тренера.

Алексей Николаевич Терютин- СР уерэ5ириитин туйгуна, Федордыын биир кэмнэ Кытаанахха кулуупка улэлээбитэ

Страница 2 из 9